Bluszcz pospolity


Owocujący bluszcz pospolity. Foto autor.
Kwiecień 2009 Ustka.
Wiecznie zielone pnącze czołgające się po ziemi lub wspinające po murach czy drzewach do wysokości około 20 metrów, z wyraźnym pniem, wieloma rozgałęzieniami i bardzo cienkimi, długimi pędami. Liście skrętoległe, pojedyncze, 3 – 5 klapowe, w zarysie przeważnie owalne, sercowate lub strzałkowate, długości do 10 cm i takiej samej szerokości, długoogonkowe, z wierzchu lśniące, ciemnozielone lub matowozielone, z jaśniejszym rysunkiem, od spodu jaśniej zielone, w chłodniejszych porach roku czerwonawe. Kwiaty zebrane w baldachowate wiechy, płatki korony żółtozielone. Owoce pestkowe, kuliste, wielkości grochu, niedojrzałe brązowe, dojrzałe czarniawe, trujące. 
Bluszcz pospolity.
Pas roślinności ochronnej, Ustka 2011.
Kwitnie od września do listopada. Owoce dojrzewają w marcu – kwietniu następnej wiosny. Lubi gleby luźne, bogate w składniki pokarmowe, zasadowe lub kwaśne. Znosi dobrze zacienienie. Spotykany w zaroślach łęgowych, lasach liściastych, na słonecznych zboczach skalnych. Kwiaty zawierają nektar jeszcze późnym latem i jesienią. Jest miejscem gnieżdżenia się i schronieniem dla małych ptaków. W Polsce podlega całkowitej ochronie.  
Bluszcz pospolity porastający drzewo
na prywatnej posesji. Ustka, kwiecień 2009.

Do celów leczniczych zbiera się liście bluszczu pod koniec lata z roślin hodowanych i suszy w miejscach zacienionych i przewiewnych. Liście bluszczu - Folium Hederae, są surowcem leczniczym.

Liście bluszczu zawierają niewielkie ilości alkaloidu emetyny i do 5% kwaśnych saponin trójterpenowych, wśród nich α-hederynę, hederasaponozyd B i C, ponadto flawonoidy (np. rutynę) oraz fenolokwasy (np. chlorogenowy i kawowy), a także β- karoten i skopolinę.

Wyciągi z liści bluszczu działają wykrztuśnie, rozkurczowo, przeciwobrzękowo oraz przeciwzapalnie. Pobudzają krwawienia miesięcznie u kobiet, a także wykazują słabe właściwości antymitotyczne, a nawet przeciwnowotworowe. W Polsce bluszcz jest rzadko wykorzystywany w lecznictwie, częściej w innych krajach, np. w Niemczech, gdzie w 1968 r. wszedł do lecznictwa oficjalnego i został zamieszczony w farmakopei.

Przetwory z bluszczu należy stosować ostrożnie i nie przekraczać dawek, gdyż mogą wystąpić podrażnienia żołądka i jelit, wymioty i biegunki.

W lecznictwie najczęściej stosuje się przetwory z liści bluszczu w uciążliwym kaszlu i nieżytowym zapaleniu oskrzeli, pomocniczo w astmie i krztuścu u dzieci; również w zaburzeniach miesiączkowania z towarzyszącymi objawami wegetatywnymi i bólami, a także w migrenie. Zewnętrznie stosuje się na rany i miejsca bolesne u cierpiących na gościec stawowy. W lecznictwie ludowym przetwory z bluszczu służą przede wszystkim jako środek łagodzący bóle w postaci okładów, obmywań, kąpieli oraz do płukania w chorobach jamy ustnej i gardła, a także w bólach reumatycznych i artretycznych.

Napar z liści bluszczu: 1 łyżkę rozdrobnionych liści zalać 1 szklanką wody gorącej i pozostawić na noc. Rano ogrzewać do wrzenia, odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie po 1/3 szklanki w zaburzeniach menstruacyjnych i nieżytach gardła i oskrzeli. 

Zioła w krztuścu: zmieszać po 60 g liści bluszczu i ziela tymianku oraz po 30 g korzeni pierwiosnka i ziela przetacznika leśnego. Zalać 3 łyżki ziół 4 szklankami wody zimnej, powoli ogrzewać do wrzenia i gotować 3 min. Przecedzić do termosu i wypić całość w ciągu dnia porcjami po 1/4-1/2 szklanki. Dzieciom poniżej 9 lat podawać 1/21 w porcjach łyżkami w ciągu dnia, osłodzone miodem. 

Zioła przeciw wszawicy i świerzbowi: zmieszać 50 g liści bluszczu oraz po 25 g kwiatów wrotyczu, ziela piołunu i liści orzecha włoskiego. Zalać 4 łyżki ziół 4 szklankami wody zimnej, ogrzewać pod przykryciem do wrzenia, przecedzić i myć głowę, następnie zawinąć ręcznikiem na 30 min, wyczesać gęstym grzebieniem i spłukać wodą z dodatkiem octu. Zabieg powtórzyć kilkakrotnie we wszawicy, grzybicy, przeciw łupieżowi i zapaleniu owłosionej skóry głowy. Stosować do okładów i obmywań przeciw świerzbowi.

Zioła dermatologiczne: zmieszać równe ilości liści bluszczu, kwiatów krwawnika, ziela przywrotnika i kwiatów słonecznika. Zalać 2 łyżki ziół 2 szklankami wrzącej wody i trzymać na parze pod przykryciem 20 min. Przecedzić i użyć do okładów w zapaleniu tkanki łącznej lub skóry, także w trądziku pospolitym, wyprysku, pokrzywce i odmrozinach. Do kąpieli kończyn lub całego ciała wziąć 150 g powyższych ziół, zalać 4 l wody wrzącej i odstawić na 20 min. Przecedzić do wanny i dopełnić ją do 1/3 wodą o temp. około 37°. Czas kąpieli 10-20 min.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *