Bylica pospolita

Bylica pospolita, młody okaz. Foto autor.
Ustka, skraj lasu, lipiec 2009.
Bylina dorastająca do wysokości 50 - 150 cm, łodyga wzniesiona, w górnej części owłosiona, czerwonawa, z białym rdzeniem w środku, liście skrętoległe, pierzastodzielne, o odcinkach głęboko piłkowanych, pod spodem biało kutnerowate. Koszyczki kwiatowe drobne, jajowate, wełnisto owłosione, bardzo liczne, zebrane w szczytową wiechę. Wszystkie kwiaty rurkowate, o barwie żółtej lub czerwonawej. Kwitnie od lipca do września. Rośnie na nieużytkach, ugorach, przydrożach, w ogrodach. 

Do celów leczniczych zbiera się od lipca do września zakwitające szczyty pędów bylicy pospolitej i  suszy w suszarniach naturalnych w miejscach zacienionych i przewiewnych, otrzymując ziele bylicy pospolitej - Herba Artemisiae. Późną jesienią zbiera się korzenie tej rośliny i suszy w suszarniach ogrzewanych w temp. do 35°C. Otrzymuje się jako surowiec korzeń bylicy pospolitej - Radix Artemisiae.

Młode liście mogą być jedzone na surowo lub gotowane, są jednak bardzo aromatyczne i gorzkie . Wspomagają trawienie tłustych potraw. Używano ich dawniej także do przyprawiania piwa.

Skład chemiczny obu surowców różni się nieco. Ziele zawiera olejek eteryczny w ilości do 0,23%, a w nim są m.in. terpeny (np. kamfen, cyneol, borneol i tujon), substancje goryczowe, związki żywicowe, kwasy organiczne, węglowodany i inne związki oraz sole mineralne. Natomiast w korzeniach znaleziono około 0,1 % olejku eterycznego, garbniki, związki żywicowe, węglowodan inulinę, trójterpen farnenol, sole mineralne i inne składniki. Brak substancji goryczowej. 


Ziele bylicy pospolitej pobudza wydzielanie soku żołądkowego i usprawnia trawienie oraz przyswajanie pokarmów. Obniża napięcie mięśni gładkich jelit i dróg żółciowych oraz ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy. Jednocześnie wzmaga wytwarzanie żółci przez wątrobę. W większych dawkach działa toksycznie na glisty jelitowe i owsiki oraz słabo moczopędnie, a także pobudza krwawienia miesiączkowe. Korzenie bylicy nie zawierają goryczy i nie mają wpływu na wydzielanie soku żołądkowego, wykazują natomiast działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, a także łagodzą bóle neurogenne.


Najważniejszymi wskazaniami do stosowania przetworów z ziela bylicy pospolitej są nieżyty żołądka i jelit, niedokwaśność, wzdęcia, bóle epigastryczne wywołane skurczem mięśni gładkich przewodu pokarmowego, niedostateczne wytwarzanie żółci oraz jej zastój na tle atonicznym lub skurczowym. Zewnętrznie są wskazane do kąpieli w chorobie reumatycznej. Przetwory z korzenia bylicy pospolitej stosuje się jako środek zmniejszający lub znoszący stany skurczowe jelit oraz dróg żółciowych, zwłaszcza zwieracza wpustu przewodu żółciowego do dwunastnicy, a także w skurczach i bólach brzucha, kolce jelitowej i wzdęciach u dzieci i osób w wieku podeszłym. Napary lub odwary usprawniają nieznacznie przepływ żółci do dwunastnicy i ułatwiają trawienie pokarmów. Olejek eteryczny znalazł zastosowanie jako środek zapachowy w produktach chemii domowej, do aromatyzowania mydła, płynów do zmywania, proszków do prania i innych.

Młody, kwitnący okaz bylicy pospolitej.
Foto autor. Ustka, promenada, lipiec 2012.
Napar z ziela bylicy pospolitej: 1 łyżkę ziela zalać 1 szklanką wody wrzącej, naparzać 15 min pod przykryciem, odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1-3 łyżki 2-3 razy dziennie w nieżytach żołądka i jelit, niestrawności i braku łaknienia.

Odwar z korzenia bylicy pospolitej: 1 łyżkę rozdrobnionych korzeni zalać 11/2 szklanki wody wrzącej. Ogrzewać do wrzenia i gotować powoli pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1-3 łyżki 2-4 razy dziennie między posiłkami jako lek przeciwskurczowy w chorobach przewodu pokarmowego i dróg żółciowych.

Zioła żołądkowe: zmieszać po 20 g ziela bylicy pospolitej, ziela krwawnika, ziela tysiącznika, liści bobrka i kłączy tataraku. Zalać 1 łyżkę ziół 1 szklanką wody ciepłej i gotować powoli pod przykryciem 3-5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1-3 łyżki 2-4 razy dziennie na 30 min przed jedzeniem jako środek pobudzający wydzielanie soków trawiennych, poprawiający trawienie, zwiększający apetyt i przeciwdziałający wzdęciom.

Zioła żółciopędne: zmieszać po 20 g ziela bylicy pospolitej, ziela szanty, ziela pięciornika gęsiego, liści mięty pieprzowej, owoców róży dzikiej i korzeni mniszka. Zalać 1 łyżkę mieszanki 1 szklanką wody gorącej i gotować pod przykryciem 3-5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/4-1/3 szklanki 2-4 razy dziennie miedzy posiłkami jako środek żółciotwórczy i żółciopędny.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *