Kocanka piaskowa

Kocanki piaskowe. Foto autor.
Skraj lasu, Ustka, lipiec 2012.
Bylina o zdrewniałym kłączu, dorastająca do wysokości 10 - 40 cm. Łodyga wzniesiona, pojedyncza, srebrzystokutnerowata, gęsto ulistniona. Liście dolne jajowatopodłużne, ogonkowe, górne równowąskolancetowate, obustronnie wełnisto filcowate, siedzące. Koszyczki kwiatowe zebrane w luźne, szczytowe baldachokształtne kwiatostany. Wszystkie kwiaty rurkowate, żółte, łuski okrywy koszyczka żółte lub pomarańczowe. Kwitnie od lipca do października. Rośnie na murawach piaskowych, wydmach nadmorskich, ugorach, suchych zaroślach i lasach. Pospolita na całym niżu. W Polsce objęta częściową ochroną gatunkową


Kocanki piaskowe. Foto autor.
Ustka, skraj lasu, lipiec 2012.
Do celów leczniczych zbiera się w początkach kwitnienia, z naturalnych stanowisk, całe kwiatostany bez szypułek i suszy rozłożone cienką warstwą w cieniu i przewiewie. Suszone zbyt wolno żyją nadal, wytwarzają nasiona i rozpadają się w postaci puchu, dając produkt niepełnowartościowy. Surowcem jest kwiatostan kocanki - Inflorescentia Helichrysi (syn. kwiat kocanki - Flos Helichrysi lub Flos Stoechados citrini).

Kwiatostan kocanki zawiera do 4% flawonoidów, (m.in. izosalipurpurozyd - do 2%) o strukturze chalkonu, glikozydy pochodne naryngeniny, kemferolu i apigeniny oraz żółte barwniki pochodne α-pironu, jak arenol i homoarenol. Drugą grupę związków czynnych stanowią ftalidy, jak 5-, 7-dwuhyd-roksyftalid. Poza tym w kwiatach kocanki występuje do 0,05% olejku eterycznego, a w nim p-krezol, nadto fitosterole (np. glukuronid β-sytosterolu), niewielkie ilości związków kumarynowych (np. skopoletyna), karotenoidy, trójterpeny (np. kwas ursolowy) i inne.

Wyciągi z kocanki zmniejszają napięcie mięśni gładkich jelit, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. Przywracają im prawidłową ruchowość i ułatwiają przepływ żółci. Zwiększają jednocześnie czynność żółciotwórczą komórek wątroby. Kwiaty kocanki nieznacznie zwiększają wydzielanie soków trawiennych. Pobudzają trawienie i przyswajanie składników pokarmu, przywracają prawidłową amplitudę ruchów perystaltycznych. Ponadto zmniejszają stan zapalny błony śluzowej żołądka. Wykazują słabe działanie moczopędne i bakteriobójcze.

Kwiaty kocanki, stosowane w dawkach leczniczych, nie wykazują działania szkodliwego na organizm.

Wyciągi z kocanki stosuje się w niewydolności wątroby spowodowanej nieznacznym, przewlekłym uszkodzeniem miąższu, w niedostatecznym wytwarzaniu żółci, również w stanach zapalnych i skurczowych dróg żółciowych, zastoju żółci i wynikających z tego zaburzeniach trawiennych. Pomocniczo w kamicy żółciowej i po operacjach dróg żółciowych. Niekiedy w połączeniu z innymi surowcami jako lek pomocniczy w bezsoczności żołądkowej. W lecznictwie ludowym stosuje się kwiaty kocanki również w chorobie reumatycznej i skazie moczanowej.

Odwar z kocanki: 2-3 łyżki kwiatów zalać 2 szklankami wody ciepłej. Ogrzewać do wrzenia i gotować na wolnym ogniu pod przykryciem 5 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1/2-2/3 szklanki 2-3 razy dziennie przed jedzeniem w niewydolności wątroby, zaburzeniach czynnościowych dróg żółciowych i przewodu pokarmowego oraz w braku łaknienia.

Zioła w kamicy żółciowej: zmieszać 50 g kwiatów kocanki, 30 g liści mięty, po 20 g ziela dziurawca i kłączy tataraku oraz 10 g ziela piołunu. Wsypać do termosu 21/2 łyżki mieszanki i zalać 2 szklankami wody wrzącej, zamknąć i odstawić na 1 godz. Wypić po przecedzeniu w 2-3 porcjach miedzy posiłkami w zachowawczym leczeniu długo trwającej kamicy żółciowej cholesterolowej, także w dolegliwościach pooperacyjnych i w dyskinezji dróg żółciowych.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *