Podbiał pospolity

Podbiał pospolity, liście. Foto autor.
Ustka, skraj lasu, lipiec 2012.
Bylina wysokości do 20 cm. Kłącze pełzające. Bezpośrednio z niego wyrastające liście o blaszkach okrągławosercowatych, ząbkowanych, pod spodem pajęczynowato kutnerowatych. Bezlistne pędy kwiatonośne rozwijają się przed rozwojem liści, są pokryte łuskami i zakończone koszyczkami kwiatowymi. Kwiaty złocistożółte, zarówno języczkowate, jak i rurkowate. Owocem jest niełupka z puchem kielichowym. Kwitnie od marca do kwietnia. Pospolity na niżu. W górach sięga po piętro kosodrzewiny. Rośnie na otwartych i wilgotnych gliniastych miejscach, brzegach wód, przydrożach, ugorach, nieużytkach. 


Kwitnący podbiał pospolity. Foto autor.
Ustka, klify, kwiecień 2009.
Do celów leczniczych zbiera się młode, ale dobrze już rozwinięte liście, wolne od plam, bez ogonka lub z jego resztką i suszy w cieniu oraz przewiewie rozłożone cienką warstwą. Lepiej jest suszyć w suszarni ogrzewanej w temp. do 40°C. Surowcem jest liść podbiału - Folium Farfarae. Niekiedy zbiera się rozkwitające koszyczki podbiału bez szypułek i suszy możliwie szybko w temp. do 40° w suszarni ogrzewanej. Otrzymuje się jako surowiec kwiat podbiału - Flos Farfarae. Obydwa surowce należy przechowywać w woreczkach, w miejscach suchych i zacienionych.

Liść podbiału zawiera do 8% śluzu, ponadto garbniki, olejek eteryczny, flawonoidy, fitosterol, kwasy polifenolowe, cholinę, związki goryczowe oraz sole mineralne bogate w cynk. W surowcu otrzymanym w Australii i Norwegii znaleziono alkaloid pirolizydynowy senkirkinę, a w pochodzącym ze środkowej i zachodniej Europy wykryto pokrewną tussilaginę. W kwiatach podbiału znajdują się liczne związki flawonoidowe (m.in. rutyna, hiperozyd i awikularyna), kwasy wielofenolowe, jak kawowy i ferulowy, karotenoidy (m.in. taraksantyna), trójterpen faradiol, fitosterole i związki cukrowe. W surowcu tym stwierdzono więcej olejku eterycznego i flawonoidów, a mniej śluzu i związków goryczowych niż w liściach podbiału.

Odwary z liści podbiału powlekają błony śluzowe jamy ustnej i gardła oraz zmniejszają podrażnienie błon śluzowych górnych dróg oddechowych. Powodują spęcznienie i rozrzedzenie zalegającej wydzieliny oraz pobudzenie ruchów nabłonka rzęskowego, a tym samym wyzwalają odruch wykrztuśny. Jednocześnie flawonoidy łagodnie obniżają napięcie mięśni gładkich górnych dróg oddechowych i oskrzeli oraz ułatwiają odkrztuszanie. Zawarte natomiast w odwarze garbniki działają przeciwzapalnie i ściągające na błony śluzowe jamy ustnej, gardła oraz przełyku, a olejek eteryczny nieznacznie przeciwbakteryjnie. Kwiaty podbiału wywierają silniejsze od liści działanie rozkurczowe, natomiast słabsze powlekające i ściągające.

Ze względu na obecność niewielkich ilości alkaloidów pirolizydynowych należy unikać dłuższego stosowania przetworów z podbiału.

Przetwory z liści podbiału stosuje się w lekkich stanach nieżytowych błon śluzowych górnych dróg oddechowych, z objawami bólu w gardle oraz utrudnionym przełykaniu i odkrztuszaniu. Ponadto jako lek pomocniczy w przewlekłym zapaleniu oskrzeli, osłabieniu odruchu wykrztuśnego i w zanikowym, suchym nieżycie gardła u palaczy tytoniu oraz osób w wieku podeszłym. Niekiedy podaje się liść podbiału w mieszankach w stanach zapalnych przełyku. Kwiat podbiału znajduje zastosowanie w nieżytach błon śluzowych górnych dróg oddechowych o łagodnym przebiegu, zwłaszcza u osób starszych, u których częściej obserwuje się skurcz oskrzeli. Również w celu złagodzenia kaszlu i ułatwienia odkrztuszania w przypadku tzw. kaszlu suchego. Zewnętrznie odwary z kwiatów podbiału stosuje się w postaci obmywań i okładów w łojotokowym zapaleniu skóry, stanach zapalnych i odczynach rumieniowych skóry, a także w oparzeniach słonecznych I i II stopnia. Ponadto w celach kosmetycznych na tłustą cerę.

Odwar z liści podbiału: 1 łyżkę liści zalać 1-11/2 szklanki wody ciepłej i ogrzać do wrzenia. Gotować powoli pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1/4 do 1/3 szklanki 3-5 razy dziennie między posiłkami przy kaszlu. Ten sam odwar stosuje się zewnętrznie do okładów na skórę przy stłuczeniach, zaczerwienieniu i siniakach.

Sok z podbiału: stosować doustnie 30-50 kropli w kieliszku wody lub mleka 3-4 razy dziennie po jedzeniu jako środek wykrztuśny.

Zioła dla astmatyków: zmieszać po 50 g liści podbiału i ziela tymianku oraz po 25 g ziela fiołka trójbarwnego, ziela glistnika, korzenia albo kwiatów pierwiosnka, kwiatów ślazu i owoców kopru włoskiego lub anyżu. Zalać 1 łyżkę ziół 11/2 szklanki wody letniej i odstawić na 30 min do napęcznienia. Ogrzać powoli do wrzenia (nie gotować). Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po 1/2 szklanki naparu.

Zioła powlekające: zmieszać po 20 g liści podbiału, korzenia lukrecji, kwiatów ślazu i nasion lnu. Zalać 1 łyżkę ziół szklanką wody ciepłej i po 20 min ogrzać do wrzenia. Gotować powoli pod przykryciem 2 min, odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 5-6 razy dziennie małymi porcjami w stanach zapalnych przełyku, jamy ustnej i gardła.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *