poniedziałek, 13 czerwca 2016

Skrzyp polny

Skrzyp polny. Foto autor. Ustka, wydmy, lipiec 2012.
Bylina. Kłącze głęboko położone, płożące. Pędy nadziemne dwojakiego rodzaju. Pędy zarodnionośne bezzieleniowe, żółtobrunatne, nierozgałęzione, zakończone na szczycie kłosem zarodnionośnym, wyrastające wiosną, po wysypaniu zarodników obumierają. Z kłącza wyrastają letnie pędy płonne, zieleniowe, żebrowane, okółkowo rozgałęzione. Liście płonne drobne, łuskowate, zrośnięte w pochwy; liście zarodnionośne tarczowate. Zarodniki dojrzewają w marcu i kwietniu. Rośnie na polach uprawnych, ugorach, rowach, przydrożach, lasach. Pospolity na niżu. W górach sięga po regiel górny. Łodygi skrzypu są szorstkie i, zgniatane, chrzęszczą.


Do celów leczniczych zbiera się w ciągu lata zielone, dobrze rozwinięte pędy asymilacyjne skrzypu i szybko suszy w warunkach naturalnych, w miejscach zacienionych i przewiewnych. Otrzymuje się jako surowiec ziele skrzypu -Herba Equiseti.

W zielu skrzypu występują flawonoidy, jak ekwizetryna, izokwercytryna, galuteolina i apigenina. Są również saponiny (m.in. ekwizetonina o dość słabych własnościach hemolizujących), kwasy organiczne, jak askorbowy i akonitowy, fenolokwasy, jak kwas kawowy, antywitamina B1, fitosterol oraz nieznaczne ilości zasad organicznych (jak 3-metoksypirydyna), a także alkaloidy nikotyna i palustryna, ponadto około 10% soli mineralnych, w tym dużo krzemionki, której część jest rozpuszczalna w wodzie.

Przetwory z ziela skrzypu dzięki obecności flawonoidów zwiększają objętość wydalanego moczu i usuwają nadmiar moczanów. Odbywa się to jednak dość nieregularnie ze względu na hamujący wpływ saponiny ekwizetoniny, a w mniejszym stopniu związków krzemu. Flawonoidy działają również łagodnie rozkurczowo na drogi żółciowe i moczowe, a także uszczelniają ściany naczyń krwionośnych. Przeciwdziałają obrzękom i poprawiają pracę serca. Ponadto działają odtruwająco i usprawniają czynność wątroby. Wyciągi ze skrzypu działają ściągające i przeciwbakteryjnie. Podane zewnętrznie mają działanie ściągające i przeciwzapalne. Zawarta w zielu krzemionka rozpuszczalna w wodzie ma wpływ na różne procesy metaboliczne organizmu ludzkiego. Związki krzemu utrzymują prawidłową elastyczność i odporność naskórka, błon śluzowych, tkanki łącznej i kości, regulują przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych, hamują odkładanie się w nich tłuszczów oraz wywierają korzystny wpływ na aktywność hormonalną ludzi starszych. Znajdująca się w odwarach rozpuszczalna w wodzie krzemionka wchłania się dobrze w przewodzie pokarmowym i wydala głównie z kałem. Część krzemionki przechodzi do moczu, gdzie pełni funkcję jednego z koloidów ochronnych, przeciwdziałających krystalizacji niektórych składników mineralnych w drogach moczowych. Skrzyp uzupełnia także niedobory innych pierwiastków, jak potas i magnez, oraz niektórych mikroelementów.
Ziele skrzypu zwiększa krzepliwość krwi i działa przeciwkrwotocznie. Pobudza także w nieznacznym stopniu wzrost liczby krwinek czerwonych oraz podnosi poziom hemoglobiny.

Ze względu na zawartość antywitaminy B1 - po długotrwałym stosowaniu przetworów ze skrzypu polnego może nastąpić niedobór witaminy B1 z charakterystycznymi objawami.

Odwary z ziela skrzypu stosuje się jako słaby środek moczopędny w mało nasilonych schorzeniach dróg moczowych oraz obniżonym przesączaniu w kłębkach nerkowych. Pomocniczo w obrzękach spowodowanych zatrzymaniem wody i elektrolitów w organizmie w wyniku schorzeń nerek lub serca. Ponadto w początkach kamicy moczowej, w gośćcu i skazie moczanowej, w niektórych chorobach skórnych wywołanych nagromadzeniem we krwi szkodliwych produktów przemiany materii, m.in. w łuszczycy. Odwary ze skrzypu stosuje się też dla przyspieszenia gojenia i odnowy tkanki łącznej w niektórych zaburzeniach metabolicznych w okresie pooperacyjnym. Pomocniczo w większych uszkodzeniach skóry, np. po oparzeniach oraz w zwiększonej przepuszczalności i zmniejszonej elastyczności naczyń włosowatych, w miażdżycy, a także w leczeniu gruźlicy płuc. Zalecane są również osobom starszym z niedoborem krzemu, utrudnioną resorpcją soli wapnia z pokarmów oraz zespołem złego wchłaniania wskutek zmian zanikowych w błonie śluzowej przewodu pokarmowego. Wskazane są dla kobiet ciężarnych i karmiących w celu podtrzymania niezbędnego poziomu krzemu w osoczu krwi. Jako lek pomocniczy odwary ze skrzypu podaje się niekiedy w nadmiernych krwawieniach miesiączkowych, rzadziej w macicznych, również w krwawieniach z żylaków odbytu, z owrzodzeń okrężnicy oraz ze wrzodów żołądka i dwunastnicy, a także w krwawieniach z nosa i płuc. Zewnętrznie odwary służą do płukania w stanach zapalnych jamy ustnej i do okładów w schorzeniach skóry. W przypadku długotrwałego podawania wyciągów ze skrzypu należy 1-2 razy dziennie przyjmować po 1 tabletce witaminy B1 - 0,003. Ziele skrzypu jest składnikiem granulatów Betagran, Reumogran i Urogran oraz mieszanek ziołowych Cardiosan, Pulmosan, Reumosan i Urosan, a wyciągi z ziela skrzypu wchodzą w skład płynów Betasol i Cholesol oraz pasty Fitolizyna, produkowanych w kraju przez Herbapol. Są też składnikami wielu preparatów zagranicznych. 

Odwar z ziela skrzypu: 2 łyżki ziela zalać 11/2 szklanki wody ciepłej i gotować łagodnie pod przykryciem 10 min. Odstawić na 10 min i przecedzić do termosu. Pić 1/2-2/3 szklanki 2-4 razy dziennie między posiłkami jako łagodny środek moczopędny i regulujący przemianę materii. Pomocniczo w chorobie gośćcowej i skazie moczanowej. W krwawieniach kobiety powinny pić 4 razy dziennie po 2/3-1 szklankę odwaru. W gruźlicy i krwawieniach płucnych należy sporządzić odwar z 4 łyżek ziela w 3 szklankach wody i wypić porcjami w ciągu dnia. Powtarzać przez kilka tygodni jako środek pomocniczy. 

Zioła ogólnie odtruwające: zmieszać po 50 g ziela skrzypu, ziela lub liści mięty pieprzowej i korzeni łopianu oraz po 25 g ziela rdestu ptasiego, liści orzecha włoskiego, kwiatów bzu czarnego i kwiatów chabru. Zalać 2 łyżki ziół 21/2 szklanki wody ciepłej i pozostawić na 30 min do napęcznienia. Ogrzać do zagotowania, odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 2/3 szklanki 3 razy dziennie między posiłkami jako środek odtruwający, moczopędny, przeciwzapalny i przeciwkrwotoczny w marskości wątroby, niewydolności nerek, dolegliwościach skórnych, otyłości, gośćcu i dnie.

Mieszanka ziołowa przeciw wypadaniu włosów: zmieszać równe ilości ziela skrzypu, korzenia łopianu, ziela nawłoci, ziela fiołka trójbarwnego i ziela uczepu trójdzielnego lub liści brzozy. Zalać 2 łyżki ziół 21/2 szklanki wody ciepłej i pozostawić na 1 godz. do spęcznienia. Ogrzać powoli do wrzenia, odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 2/3 szklanki 3 razy dziennie między posiłkami. Jednocześnie przyjmować 3 razy dziennie po kapsułce witaminy A+E. 

Zioła w łysieniu: zmieszać po 50 g ziela skrzypu i korzenia pokrzywy oraz po 25 g korzenia łopianu i kwiatów nagietka. Zalać 3-4 łyżki ziół litrem wody ciepłej i gotować powoli 5-10 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Zmywać odwarem owłosioną skórę głowy, lekko masując. Nie wycierać, lecz zawinąć ręcznikiem na 30 min. Przed zabiegiem umyć głowę mydłem siarkowym lub dziegciowym. Stosować co 2-3 dni, a w miarę poprawy raz na tydzień. Jednocześnie przyjmować 3 razy dziennie po 2-3 tabletki pantotenianu wapnia po 25 mg przez kilka tygodni. Poleca się picie naparu z ziół przeciw wypadaniu włosów.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *