Zmianowanie i płodozmian

Przedplon ze szpinaku. Zebrany w maju, po nim weszły
ziemniaki. Foto marzec lub kwiecień 2016.
Zmianowanie i płodozmian

Pojęciem płodozmianu określa się następującą po sobie uprawę różnych gatunków warzyw na jednym zagonie przez dłuższy czas. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, jakie gatunki warzyw pobierają z gleby duże ilości składników pokarmowych (rośliny „żarłoczne”), a jakie mało (rośliny o małych potrzebach), żeby stworzyć w tym zakresie równowagę.

Większość ziół należy na przykład do roślin o średnim lub słabym „apetycie”, stąd też nadaje się do uprawy po warzywach mających duże zapotrzebowanie na składniki pokarmowe. Mogą zatem dzielić się jednym zagonem z prawdziwymi „żarłokami” - przykład: koper i kapusta. Planowanie uprawy Róbmy regularne notatki dotyczące obsadzenia zagonów; wówczas będzie nam łatwiej przestrzegać odpowiedniego płodozmianu. Będziemy mogli sprawdzić, gdzie w zeszłym roku rosła „żarłoczna” kapusta czerwona, by w tym sezonie posadzić tam mało wymagające groch i roszponkę. Najlepszą porą na sporządzenie takiego planu uprawy jest zima. Ustalmy przy tym, jakie gatunki i odmiany warzyw oraz ziół chcemy uprawiać, a także na których zagonach i w jakiej kolejności powinniśmy je umieścić. Pomogą nam w tym zestawienia roślin mających duże i małe zapotrzebowanie na skład pokarmowe oraz wpis o właściwych połączeniach warzyw.

Zróbmy kapuście przerwę

Z uwagi na to, że większość kapustnych ma zbliżone
wymagania, posadzenie ich na jednym zagonie ułatwi
planowanie upraw. Tutaj kapusta czerwona, kalarepa oraz
brukiew. Foto sierpień 2016.
Nie tylko zapotrzebowanie na składniki pokarmowe jest decydujące dla planowania upraw. Podobnie jak w uprawie współrzędnej pewne gatunki roślin nie lubią rosnąć obok siebie, również niektóre rośliny reagują „depresją”, objawiająca się słabym wzrostem i wyraźnie mniejszymi pionami, jeśli rok lub nawet kilka lat później uprawiamy je na tym samym zagonie. Owa nietolerancja jest przypuszczalnie wywołana przez różne czynniki, do których należą choroby, szkodniki, pozostałości roślin w glebie, wydzieliny korzeni i inne produkty przemiany materii roślin.

Wiele gatunków warzyw reaguje szczególną „alergią” na uprawę po sobie lub gatunkach pokrewnych. Na przykład kapusty białej nie wolno uprawiać w następnym roku ponownie na tym samym zagonie; dotyczy to również gatunków z nią spokrewnionych, takich jak kalarepa czy kapusta pekińska. Zalecamy przerwę w uprawie wynoszącą 3-4 lata; należy jej również przestrzegać, jeśli wystąpiło silne porażenie chorobą lub plaga szkodników. Oznacza to, że określony gatunek można uprawiać ponownie na tym samym zagonie najwcześniej po podanym okresie. Tymczasem możemy w tym miejscu uprawiać nagietki lub aksamitki; pomogą one oczyścić glebę z patogenów. Warto też wysiać jako poplon na nawóz zielony. Ma ono właściwości odkażające glebę.

Plon główny i międzyplon

Częściowy zbiór sałaty, która rosła jako międzyplon w
truskawkach. Foto czerwiec 2016.
W celu optymalnego wykorzystania powierzchni uprawnej przez cały rok, planując, musimy zastanowić się również nad trwaniem w czasie uprawy poszczególnych gatunków warzyw. Mianem „plonu głównego” określa się uprawy, które zajmują zagon przez najdłuższy okres w roku. „Przedplonem” są takie, które uprawia się wczesną wiosną przed plonem głównym, zaś „poplon” zajmuje zagon jeszcze późnym latem lub jesienią, kiedy plon główny został już zabrany. „Międzyplony” rosną na zagonie razem z uprawą główna i na początku wypełniają istniejące luki, gdyż mają dość krótki okres wegetacji. Tym samym spełniają jednocześnie zasadę uprawy współrzędnej. Planując w ten sposób, z niewielkiego ogródka użytkowego zbierzemy różnorodny asortyment warzyw i ziół. Poniżej przedstawiamy kilka przykładów dobrych przedplonów, plonów głównych, poplonów i międzyplonów. 

Gatunki na przedplon: rzodkiew, rzodkiewka, sałata głowiasta i liściowa, szpinak, kalarepa, groch.

Gatunki na plon główny: marchew, seler, fasola, ogórek, pomidor, cebula, por, kapusta czerwona i biała, kalafior, papryka, burak ćwikłowy, dynia, cukinia.

Gatunki na międzyplon: rzodkiew, rzodkiewka, sałata głowiasta, szpinak, roszponka, sałata listkowa do ścinania, por.

Gatunki na poplon: rzodkiew, rzodkiewka, sałata głowiasta, szpinak, kalarepa, burak ćwikłowy, endywia, roszponka, kapusta pekińska, fasola karłowa, brukselka, jarmuż.

Nie wszystkie warzywa i zioła tolerują zasilanie świeżym kompostem, a niektóre są wręcz bardzo wrażliwe na taki nawóz. Ich uprawa jako poplonu doskonale rozwiązuje ten problem.

Prawdziwy żarłok w świecie warzyw. Dynia olbrzymia. Ta
akurat poszła sobie do sąsiada przez płot. Sąsiad był
zadowolony ;-). Foto sierpień 2016.
Rośliny o małych potrzebach: bazylia, groch, rzeżucha, radicchio, rzodkiewka, rozmaryn, tymianek, hyzop.

Rośliny o średnich potrzebach: fasola karłowa i tyczną, cząber, ogórecznik, brokuł, endywia, estragon, koper włoski, jarmuż, ogórek, nasturcja, trybula, czosnek, majeranek, boćwina, wczesna marchew, szpinak nowozelandzki, papryka, pietruszka, sałata (głowiasta i liściowa), szałwia, szczypiorek, szpinak, kukurydza cukrowa, cebula.

Rośliny o dużych potrzebach: karczoch, bakłażan, kalafior, kapusta pekińska, kalarepa, dynia, por, lubczyk, mięta pieprzowa, rzodkiew, rabarbar, brukselka, burak ćwikłowy, seler, późna marchew, pomidor, kapusta biała i czerwona, melisa lekarska, cukinia (prawdziwy żarłok).

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *