sobota, 10 czerwca 2017

Formowanie i prześwietlanie koron drzew ziarnkowych

Aby w przyszłości cieszyć się dorodnymi pionami owoców, już w marcu z sekatorem  w dłoni zabierzmy się  do formowania koron drzew owocowych. 
        
Uprawiane w ogrodach działkowych i przydomowych jabłonie i grusze najłatwiej jest prowadzić w formie korony prawie naturalnej lub wrzecionowej. U drzew nowo posadzonych formowanie korony rozpoczynamy wiosną od odpowiedniego przycięcia przewodnika. 
Skan fragmentu czasopisma Działkowiec.


Korona prawie naturalna
Może być stosowana dla drzew szczepionych na podkładkach półkarłowych i silnie rosnących. Jest ona łatwa do uformowania, drzewa wcześnie wchodzą w okres owocowania i przez kilka lat dają owoce bardzo dobrej jakości. Podstawową zasada przy formowaniu tej korony jest ograniczenie cięcia, wyprowadzenie prostego, silnego przewodnika, na którym rozmieszczonych jest 10 do 15 konarów. Podczas formowania korony pędy są odginane tak, aby z przewodnikiem tworzyły szerokie katy rozwidleń. Powinny być one także równomiernie rozmieszczone wokół centralnej osi drzewa.
Skan fragmentu czasopisma Działkowiec.
Formowanie korony rozpoczyna się podczas pierwszego przycinania drzewek po posadzeniu. Sposób przycinania drzew wiosną zależy od stopnia ich rozgałęzienia. Drzewka jednoroczne bez rozgałęzień przycina się  na wysokości 70—80 cm. U drzewek, które posiadają rozgałęzienia należy wyciąć pędy wyrastające nisko nad ziemią do wysokość 40— 50 cm. Z pozostałych wybiera się 3 do 5 pędów które z przewodnikiem tworzą szerokie kąty. Pędy tworzące kąt ostry z przewodnikiem muszą być wycięte. Pędów bocznych - jeśli przyrosty mają długość 20-30 cm — nie skraca się. Pędy dłuższe można skrócić od 1/3 nawet do 2/3 ich długości, wykonując cięcie nad pąkiem położonym od dolnej strony pędu. Należy pamiętać, ze skracanie pędów bocznych opóźnia tworzenie się pąków kwiatowych i wchodzenie drzew w okres owocowania, jednak często jest ono konieczne, gdyż w przeciwnym razie pędy niektórych odmian (Paulared, Robinoia, Rubin) nie dają bocznych rozgałęzień tworzą mało krótkopędów. Przewodnik skraca się w odległości około 50 cm ponad najwyżej pozostawionym pędem bocznym.  Formowanie korony prawie naturalnej trwa 3—4 rata, Zasadnicze ciecie prześwietlające rozpoczyna się w 6 - 7 roku po posadzeniu drzew. Jego celem jest stopniowe zmniejszenie liczby konarów do 6 - 8 oraz zwiększenie odległości między nimi. W przeciwnym razie korona będzie silnie zagęszczona, a jakość owoców mizerna. Wysokość drzew nie powinna przekraczać 2,5 m. Przewodnik należy wyciąć nad pędem bocznym. Podczas cięcia prześwietlającego regulujemy zagęszczenie i wie kość korony. Jeżeli w górnej części korony wyrasta wiele silnych pędów jednorocznych, to zamiast wycinać można je wyrywać. Powstałe rany po wyrwanych pędach goją się dobrze nawet jeśli nie są smarowane preparatami zabezpieczającymi przed infekcjami.

Skan z fragmentu czasopisma Działkowiec
Korona wrzecionowata
Polecana jest dla drzew jabłoni i grusz szczepionych na podkładkach karłowych i półkarłowych. Drzewa na tych podkładkach mają słabszy system korzeniowy, dlatego musza być prowadzone przy podporach. Po uformowaniu ich korona powinna mieć kształt stożka. Krótki pień długości około 50 cm przechodzi w prosty przewodnik prowadzony do wysokości 2,5 m. Gałęzie najniżej położone są najdłuższe, a im bliżej wierzchołka tym coraz krótsze. Wszystkie gałęzie są słabsze (cieńsze) od przewodnika i i odchodzą pod szerokim kątem. Liczba gałęzi i odległości między nimi nie są określone, jednak pierwsze piętro korony powinno składać się z 3 - 5 gałęzi, Do formowania korony wrzecionowej należy kupować drzewka silne, dobrze rozgałęzione, których koronka składa się przynajmniej z 5 - 8 pędów. Z pędów położonych powyżej 50 cm pozostawia się 3 -6 pędów symetrycznie rozmieszczonych wokół przewodnika. Jeśli pędy nie są zbyt długie, nie skraca się ich, natomiast pędy dłuższe przycina się bardzo słabo (zaledwie kilka cm ), co sprzyja zawiązywaniu pąków kwiatowym. Na słabych drzewkach przewodnik skracamy silnej, a na drzewkach silnych, odwrotne - słabiej. Formowanie korony wrzecionowej trwa 3—4 lata i oczywiście nie ogranicza się tylko do cięcia wiosennego. Podczas wegetacji należy przeprowadzić jeszcze odginanie pędów, usuwane pędów konkurencyjnych dla przewodnika czy też uszczykiwanie pędów w celu ograniczenia wzrostu a pobudzenia do tworzenia krótkopędów (np. u jabłoni 'Rubin', 'Rubinola').
Skan z fragmentu czasopisma Działkowiec
Po wejściu w okres owocowania drzewa wymagają corocznego cięcia prześwietlającego, którego celem jest utrzymanie koron w określonym kształcie, rozmiarach i zagęszczeniu. Cięcie prześwietlające polega na wycięciu zbędnych pędów i gałęzi, co prowadzi do lepszego naświetlenia wnętrza korony oraz regulowania wielkości drzewa. Podstawową zasada tego ciecia jest wycinanie gałęzi wrastających do środka korony, nakładających się i krzyżujących ze sobą, wyrastających pod zbyt ostrym kątem, silnych pędów jednorocznych wyrastających w wierzchołkowej części korony oraz pędów konkurujących z przewodnikiem. Systematyczne przeprowadzanie tego zabiegu pozwala na utrzymanie określonej formy korony i wysokiej produkcyjności drzew przez cały okres ich użytkowania.
Grusze mają skłonność do tworzenia wąskich, piramidalnych koron ze słabo rozgałęziającymi się pędami. Po posadzeniu drzewek cięcie ograniczamy do niezbędnego minimum. Jednak w celu uformowania korony bardziej rozłożystej, wrastające pędy należy odginać wtedy, kiedy są jeszcze młode i elastyczne bo zdrewniałe trudno odgiąć i łatwo odłamują się. Długie pędy boczne można lekko skracać, co pobudza je do rozgałęziania. Skracania wymaga również przewodnik. W pierwszych 3 - 4 latach po posadzeniu, przewodnik przycina się na wysokości około 40 cm nad najwyżej położonym pędem bocznym. Sprzyja to wyrastaniu na przewodniku pędów bocznych, których kąt wyrastania musimy regulować przez ich odginanie. Po uformowaniu korony i wejściu drzew w okres owocowania bardziej intensywnego cięcia prześwietlającego wymagają tylko drzewa szczepione na podkładce generatywnej, na gruszy kaukaskiej. Natomiast drzewa na kartowej podkładce pigwa S1 rosną słabo i wymagają niewielkiego cięcia korekcyjnego.

Terminy cięcia drzew
Cięcie prześwietlające jabłoni i grusz przeprowadza się zwykle w okresie od lute go do kwietnia. Zbyt wczesne wykonanie cięcia (np. na początku stycznia) nie jest polecane, gdyż w razie wystąpienia silnych mrozów przycięte już drzewa są bardziej podatne na przemarznięcie. Pamiętajmy, że termin w którym prześwietlamy drzewa ma duży wpływ na ich wzrost - im wcześniej zostaną przycięte, tym silniejszy jest ich wzrost wegetatywny, co nie zawsze jest pożądane. Opóźnienie terminu cięcia zimowego w rozsądnych granicach (nawet 1 - 2 tygodni po kwitnieniu) wpływa na osłabienie wzrostu drzew i polecane jest w przypadku uprawy silnie rosnących odmian jabłoni takich jak: Melrose, Ligol, Jonagold, Jonagored czy Gloster. Dodatkowym, pozytywnym efektem opóźnionego cięcia jest poprawa naświetlenia korony, co jest jednym z ważniejszych warunków dla uzyskania owoców lepszej jakości. Zaleca się również opóźnienie terminu cięcia prześwietlającego po bardzo mroźnej zimie, aby łatwiej można było rozpoznać, które części pędów i gałęzi są zdrowe, a które zostały uszkodzone przez mróz (i ie należy wyciąć).

Zabezpieczanie ran po cięciu
Cięcie drzew należy wykonywać w dni suche, słoneczne, przy temperaturze powyżej 5 stopni. W takich warunkach pogodowych zmniejsza się możliwość infekcji tkanki przyrannej drzew przez choroby kory i drewna (rak drzew owocowych, zgorzel kory, srebrzystość liści), których rozwój zaczyna się w miejscach zranionych. Większe rany powstale po wyciętych galęziach i konarach należy posmarować np. preparatem Funaben 03 PA, ochronnym balsamem sadowniczym lub białą farbą emulsyjna z 2% dodatkiem środka grzybobójczego Topsin lub Funaben (5 g na 0,25 kg farby).

Tekst na podstawie artykułu
dra Zbigniewa Gruca 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *