środa, 25 października 2017

Dzika róża

Owoc róży dzikiej jest surowcem witaminowym, bogatym w witaminę C oraz synergistycznie z nią działające flawonoidy (witamina P).
Kwitnąca dzika róża. Foto autor. Zarośla na skraju lasu,  Ustka, 2012.
Ponieważ organizm ludzki nie wytwarza witaminy C, konieczne jest dostarczenie jej z zewnątrz z pokarmami, a w razie potrzeby w postaci leków. Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka zdrowego wynosi średnio około 1 mg witaminy C na 1 kg wagi ciała, a u dzieci nieco więcej. Zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta u kobiet w okresie ciąży oraz karmienia piersią. W czasie choroby, zwłaszcza z podwyższoną temperaturą ciała, zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta 2- i 3-krotnie. Warto pamiętać, że naturalna witamina C w owocach i jarzynach jest aktywniejsza od syntetycznej, gdyż towarzyszące jej flawonoidy i kwasy organiczne chronią ją przed rozkładem. Syntetyczna witamina C w tabletkach jest wykorzystywana przez organizm tylko w 30 - 40% podanej dawki. Ze względu na zawartość wielu witamin owoce dzikiej róży można uważać za środek ogólnie wzmacniający. Wyciągi z owoców róży działają łagodnie rozkurczowo, a także słabo moczopędnie i żółciopędnie, co przypisuje się zawartym w owocach flawonoidom.


Opis morfologiczny
Krzew o mocnym pniu, zrzucający liście na zimę, silnie i szeroko się rozgałęziający, wysokości około 3 – 5 metrów, w zwartych żywopłotach wplata się długimi pędami między gałęzie innych drzew, na ogół ma bardzo zmienny wygląd. Wszystkie gałązki są sierpowato wygięte, z kolcami zwróconymi do tyłu, łatwo się odłamującymi. Gatunek szybko rosnący. Liście skrętoległe, złożone, nieparzystopierzaste, długości około 7 – 12 cm, 5 – 7listkowe. Listki długości około 3 cm, szerokości do 2,5 cm, podłużnie owalne, zaostrzone, piłkowane, z wierzchu ciemnozielone, od spodu jaśniejsze, trochę pomarszczone, po obu stronach nagie. Ogonek zrośnięty z przylistkami, kolczasty. Kwiaty osadzone pojedynczo lub po kilka na krótkopędach, średnicy do 5 cm, lekko różowe, rzadziej czysto białe, o przyjemnym zapachu. Owocnie nagie, bez zaschniętych działek kielicha, długości do 2 cm, koralowo lub szkarłatnoczerwone. Kwitnie od maja do sierpnia, owoce dojrzewają od lipca. Gatunek światłożądny, głęboko się ukorzeniający, rośnie na umiarkowanie suchych glebach w zaroślach, na obrzeżach lasów i dróg. Owocnia jest owocem rzekomym, w którego powstaniu uczestniczą tkanki dna kwiatowego.  

Zastosowanie i działanie lecznicze
Do celów leczniczych zbiera się w sierpniu i wrześniu przed pełnym dojrzeniem bardzo już soczyste i miękkie, czerwone owoce dzikiej róży i szybko suszy w suszarni ogrzewanej w przewiewie w temp. do 50°C. Otrzymuje się owoc róży dzikiej z nasionami. Można również suszyć owoce róży bez nasion, po przekrojeniu owocni i odrzuceniu białawych orzeszków. Suszy się podobnie jak surowiec poprzedni. Otrzymuje się owoce róży bez nasion.

Owoce dzikiej róży bez nasion zawierają do 1,8% witaminy C, a także kwasu dehydroaskorbowego, stanowiącego produkt utlenienia poprzedniego związku. Oprócz tego występują inne witaminy, zwłaszcza A, B1, B2, E, K, oraz czynniki zwane witaminą P, tj. bioflawonoidy. Zawartość witaminy C spada bardzo znacznie w warunkach niewłaściwego suszenia i przechowywania owoców.

Przetwory z owoców dzikiej róży stosowane w zalecanych dawkach nie wywołują objawów szkodliwych.

Podaje się jako lek witaminowy w zakażeniach bakteryjnych prze biegających z wysoką gorączką, jak również w przypadkach, w których utrudnione jest wchłanianie witaminy C z pokarmów, np. w nieżytach żołądka i jelit, biegunkach, wrzodzie trawiennym żołądka oraz dwunastnicy i innych. Jako środek pomocniczy stosuje się wyciągi z owoców róży w niektórych chorobach wątroby, dróg żółciowych, nerek, przewodu pokarmowego, a także w stanach zapalnych drobnych naczyń krwionośnych skóry i wybroczynach oraz jako środek wzmacniający dla rekonwalescentów i dzieci. Ponadto zaleca się w leczeniu ran, oparzeń, blizn pooperacyjnych, wrzodu żołądka i dwunastnicy oraz owrzodzenia jelita grubego.
Witamina C ma korzystny wpływ na przebieg leczenia nowotworów, na ogólną odporność organizmu przez zwiększenie jego mechanizmów obronnych, zwłaszcza u dzieci, osób starszych, rekonwalescentów i kobiet w ciąży oraz matek karmiących. Znane jest też działanie zapobiegawcze witaminy C w grypie i w tzw. chorobie z przeziębienia oraz łagodzące przebieg  tych chorób i skracające czas ich trwania pod warunkiem regularnego przyjmowania odpowiednio wysokich dawek witaminy C (około 1 g dziennie, co równa się 5 tabletkom witaminy C po 0,2 g). Dostatecznie wysoki poziom witaminy C w organizmie chroni przed zatruciem różnymi lekami, substancjami szkodliwymi zawartymi w powietrzu, wodzie i pożywieniu. Bardzo cenną zaletą tej witaminy jest hamowanie tworzenia się w przewodzie pokarmowym tzw. nitrozoamin, które są związkami rakotwórczymi, powstającymi w przewodzie pokarmowym w wyniku spożywania warzyw uprawianych z dużym nadmiarem nawozów azotowych.




























Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

ANGIELSKI Lubin

ANGIELSKI Lubin
Centrum Językowe Harvard

Obserwuj przez e-mail

Formularz kontaktowy

Nazwa

E-mail *

Wiadomość *